Köşe Yazısı | BİRİNCİ KUŞAK GREVENA VE NASİLİÇ MÜBADİLLERİNİN İSİMLERİ

0
917

BİRİNCİ KUŞAK GREVENA VE NASİLİÇ MÜBADİLLERİNİN ASIL   İSİMLERİ İLE  DEĞİL, SON HECELERİ YUNANCA “OS” VE “AS” EKLERİ İLE BİTEN  BAŞKA İSİMLERLE ÇAĞRILMALARI VE BU İSİMLERLE BİLİNİYOR OLMALARI

Mübadele ile Yunanistan’ın Grevena ve Nasiliç bölgesinden Türkiye’ye göç eden birinci kuşak erkek mübadiller aşağıdaki örnek isim listesinde belirtildiği şekilde asıl  isimleri ile değil, yanındaki son heceleri Yunancα “as” ve “os” ekleri ile biten isimlerle çağrılır ve tanınırlardı.

Hanımlar da asıl isimleri ile değil, kocalarının isimlerinin  sonundaki “as” ve “os” ekleri kaldırılarak bu eklerin yerine “ina” eki eklenmek suretiyle oluşan isimlerle  çağrılır ve tanınırlardı.

Örnek erkek isim listesi şöyle:

Erkek İsimleri

Asıl İsimleri                     Çağrıldıkları İsimler

____________             ___________________

Hasan Çanas veya Çanis
Hüseyin Çengos
Ramazan  Dânkos
Ahmet Metos
Hikmet  Metos
Yunus   Nuzas
Cafer Cahos
İdris  Dizas
Osman Manis
Süleyman  Manis
Mustafa   Tâfas
Necip Cipas
Fettah Tahos
Elmas Limajs
Abdullah  Dulkas
Abdül Dulkas
Ömer    Meros
Tevfik Fikos
İbrahim      Brahos
Hayrettin Hayros
Hayri       Hayros
Zülfikar      Kalos
Adil    Dilas 
Celâl    Celos
Tahsin Tasos
Zekeriya Jekas
Zeki  Jekas
Fevzi  Fezos
Ziyaddin Dinkos
Ziya  Dinkos
Remzi Remos
Yakup   Kupas

vs.

Örnek hanım isim listesi şöyle:

Koca İsimleri Hanımın Çağrıldığı İsim
Çanas veya Çanis Çanina
Çengos Çengina
Dânkos Dankina
Metos Metina
Nuzas Nujina
Cahos Cahina
Dizas Dijina
Manis Manina
Tâfas Tafina
Cipas Cipina
Tahos Tahina
Limajs Limajina
Dulkas Dulkina
Meros Merina
Fikos Fikina
Brahos Brahina
Hayros Hayrina
Kalos Kalina
Dilas  Dilina
Celos Celina
Tasos Tasina
Jekas Jekina
Fezos Fejina
Dinkos Dinkina
Remos Remina
Kupas Kupina

Mübadil erkek ve hanımların yukarıda belirtildiği şekilde asıl isimlerinin yerine başka isimlerle çağrılıyor ve tanınıyor olmaları geleneği geleneksel mübadil köylerinde (Aydın’ın Mursallı, Bursa’nın Başköy, Çatalca’nın Elbasan ve Niğde’nin Yeşilburç köyleri gibi) yaşayan birinci ve ikinci kuşak mübadillerde halen devam ediyor.

Keza, Yunanistan’ın Grevena ve Nasiliç köylerinde yaşayan hıristiyan Yunanlı hanımlar için de yukarıda belirtildiği şekilde kocalarının isimlerinin son hecesine “ina” eki eklenmek suretiyle oluşturulan adlandırma geleneği vardır.

Örneğin:

Kocasının ismi “Gabril” olan bir Yunanlı hanımına “Gabrilina” denmesi gibi….

Birinci kuşak mübadillerin aile bireylerine ve yakın akrabalarına Yunanca olarak hitap ettikleri ve adlandırdıkları sözcükler:

Birinci kuşak mübadillerin aile bireylerine ve yakın akrabalarınaYunanca olarak hitap ettikleri ve adlandırdıkları sözcüklerin yer aldığı Türkçe ve Yunanca sözcük listesini aşağıya koydum.

Aşağıdaki Yunanca isim sözcüklerinin bir bölümü o dönem Grevena ve Nasiliç bölgesindeki yerel ve antik Yunanca sözcüklerinden oluştuğu için bu sözcüklerin anlamları günümüz Yunanca sözlüklerinde bulunmayabilir.

Sözcükleri Türkçe Okunuşlu, Yunanca ve Türkçe olmak üzere üç ayrı şekilde aşağıya koydum.

SÖZCÜKLER

Türkçe Okunuşlu Yunancası             Türkçesi

——————–                ————–           ———————

pateras πατέρας baba
babas μπαμπάς baba
neni νένη anne
mana μάνα anne
yos γιος oğul
pedi παιδί çocuk
kopeli κοπέλι delikanlı, uşak, çırak
palikari παλικάρι delikanlı, yiğit, bekar erkek
kopela κοπέλα genç kız
kori κόρη kız
koriçi κορίτσι kız çocuğu
thigatera θυγατέρα kız
papus παππούς dede
nana νάνα nine (babaanne-anneanne)
nanako νανακό nine
babo μπάμπω nine, ebe anlamına da gelir
famblâ φαμπλα aile
aderfos αδερφός erkek kardeş
aderfi αδερφή kız kardeş
cacas τζάτζας amca
barbas μπάρμπας amca
gagos γάγος evin en büyük erkek kardeşi, abi
tâtû τάτου evin en büyük kız kardeşi, abla
bibi μπιμπη hala, babanın kız kardeşi
teti τέτη teyze, annenin kız kardeşi
kaku κάκου hala, teyze // yaşı geçmiş kadın
petheros πεθερός kayınbaba
pethera πεθερά kaynana
nônû νόνου amca veya dayı hanımı // gelin
ksaderfos ξάδερφος erkek kuzen
ksaderfi ξάδερφη kız kuzen
andraderfos ανδράδερφος kayın birader
andraderfi ανδράδερφη görümce
sinifada συννυφάδα elti
paraderfi παράδερφη çok samimi iki kız arkadaş

Aycan Yılmaz

Aycanyilmaz1949@gmail.com

Yorumlar

Yorum