Bir çocuk bir hareketi yapmaya çalışırken düştüğünde, çoğu zaman ilk refleksimiz onu hemen kaldırmak oluyor. “Dikkat et!”, “Düşeceksin!”, “Yapma!” diyerek daha düşmeden onu korumaya çalışıyoruz. Oysa bazen çocukların ihtiyacı, düşmemeleri için sürekli tuttuğumuz bir el değil; düştüklerinde yeniden kalkabileceklerini deneyimlemektir.
Bir antrenör olarak çocuklarla çalışırken bunu defalarca görüyorum. Bir hareketi ilk denemede yapamayan çocuk, bazen birkaç saniye durup neyi yanlış yaptığını anlamaya çalışıyor. Sonra yeniden deniyor. Bir kez daha olmuyor. Bir kez daha deniyor. Ve sonunda yaptığı o küçük hareket, aslında yalnızca fiziksel bir beceri olmaktan çıkıyor. Çocuk kendi kendine “Ben bunu yapabilirim.” demeye başlıyor.
Cimnastikte düşmek, yanılmak, dengesini kaybetmek ya da hareketi istediği gibi tamamlayamamak öğrenme sürecinin bir parçası. Elbette burada çocuğu tehlikeye atmak ya da güvenli olmayan bir ortamda kendi hâline bırakmak söz konusu değil. Güvenli sınırlar içinde çocuğa deneme fırsatı vermekten bahsediyorum.
Bazen yetişkinler olarak çocuğun başarısız olmasına tahammül etmekte zorlanıyoruz. Bir hareketi yapamadığında hemen müdahale ediyor, nasıl yapacağını gösteriyor, hatta onun yerine hareketi tamamlamaya çalışıyoruz. Niyetimiz iyi; onun zorlanmasını istemiyoruz. Fakat çocuk her zorlandığı anda bizim yardımımıza ihtiyaç duyarsa, kendi çözümünü bulma fırsatını da kaçırabilir.
Oysa çocukların öğrenme biçimlerinden biri de denemektir. Bazen bir hareketi farklı şekilde yaparlar, bazen kendi yöntemlerini bulurlar. Bizim doğru kabul ettiğimiz yolun dışında bir yol keşfedebilirler. İşte tam da bu noktada biraz geri çekilip onları izlemek çok kıymetli.
Çünkü spor yalnızca güçlü olmayı, esnek olmayı ya da bir hareketi doğru yapmayı öğretmez. Sabretmeyi, yeniden denemeyi, başarısızlıkla karşılaşınca vazgeçmemeyi de öğretir.
Bir çocuğun düşüp tekrar ayağa kalktığını gördüğümüzde belki de ilk söylememiz gereken şey “Dikkat et!” değil, “Bir daha denemek ister misin?” olabilir.
Çocuklarımızın her düşüşünü engelleyemeyiz. Zaten belki de bunu yapmamız gerekmiyor. Onlara güvenli alanlar oluşturalım, gerektiğinde yanlarında olalım ama kendi yollarını bulmaları için de biraz alan bırakalım.
Çünkü hayat boyunca her zaman onları tutan bir elimiz olmayacak. Ama düşseler bile yeniden kalkabileceklerini bilmeleri, verebileceğimiz en değerli güçlerden biri.
Bazen çocuk düşe düşe öğrenir. Bizim görevimiz ise her düşüşte onu kaldırmak değil, gerektiğinde yanında olduğumuzu hissettirerek yeniden denemesine izin vermektir.
Yorumlar 0