Osmanlı Arşivleri Ortaya Çıkardı: Silivri'de 1911'de Çekirge Seferberliği Yaşanmış

Trakya ve İstanbul'da son günlerde görülen çekirge yoğunluğu kamuoyunda endişe yaratırken, Osmanlı arşivlerinden çıkan tarihi bir belge, Silivri'nin benzer bir istilayı yaklaşık 115 yıl önce yaşadığını ortaya koydu.

Silivri Kültür Edebiyat Sanat Topluluğu Sözcüsü, Tarihçi ve Yazar Uzm. Ahmet Can Uysal'ın Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde yaptığı araştırmaya göre, 1911 yılının yaz aylarında Silivri, Büyükçekmece ve Çatalca'da etkili olan çekirge istilasına karşı devlet tarafından kapsamlı bir mücadele yürütüldü.

İstanbul'un Gıda Kaynağı Tehlikedeydi

Araştırmaya göre istila, dönemin İstanbul'unun en önemli tarım bölgeleri arasında yer alan Silivri, Büyükçekmece ve Çatalca'yı etkiledi. Bu bölgelerdeki üretimin zarar görmesi halinde İstanbul'un gıda ihtiyacının ciddi şekilde sekteye uğrayabileceği değerlendirildi.

İlk ihbarların Silivri ve Büyükçekmece'den gelmesinin ardından, Çatalca Mutasarrıfı Mahmud Efendi durumu Dahiliye Nezareti'ne telgrafla bildirdi. Ticaret ve Ziraat Nezareti'nin de devreye girmesiyle çekirgelerin imhası için gerekli ödenek kısa sürede sağlandı. Köylerde oluşturulan ekiplerle geniş çaplı bir mücadele başlatıldı.

En Büyük Mücadele Büyükçekmece'de Verildi

BOA DH.İD 102/16 numaralı Osmanlı arşiv belgesine göre yürütülen çalışmalar kapsamında;

• Büyükçekmece'de 2 bin 500 kıyye (yaklaşık 3 bin 200 kilogram),
• Çatalca'da 700 kıyye (yaklaşık 900 kilogram),
• Silivri'de ise 300 kıyye (yaklaşık 380 kilogram) çekirge toplanarak imha edildi.

Üç bölgede yok edilen çekirge miktarı toplam 3 bin 500 kıyyeye, yani yaklaşık 4,5 tona ulaştı.

"Zararın Önü Alındı"

Osmanlı arşiv belgesinde, gerçekleştirilen çalışmaların ardından "mazarratın önü alınmış" ifadesi kullanılarak tarımsal zararın kontrol altına alındığı belirtildi. Belgede ayrıca bölgede kalan çekirgelerin de tamamen yok edilmesi için çalışmaların sürdürüldüğü kaydedildi.

Geçmişten Günümüze Bir Ders

Araştırmayı değerlendiren Uzm. Ahmet Can Uysal, son günlerde Trakya ve İstanbul'da yeniden gündeme gelen çekirge hareketliliğinin geçmişte yaşanan bu olayla benzerlik taşıdığına dikkat çekti.

Uysal, Osmanlı arşiv belgelerinin yalnızca tarihi olayları kayıt altına almakla kalmadığını, aynı zamanda devletin kriz yönetimi, tarımsal mücadele yöntemleri ve afetlere karşı aldığı tedbirler konusunda da önemli bilgiler sunduğunu ifade etti.

1911 tarihli BOA DH.İD 102/16 numaralı belge, Silivri ve çevresinde yaşanan büyük çekirge istilasının devletin koordineli müdahalesiyle kontrol altına alındığını ortaya koyarken, bölgenin tarım tarihi açısından da önemli bir belge niteliği taşıyor.