Motorin Fiyatı Uçuyor

Motorinin litre fiyatının rekor kırarak 100 TL eşiğini aşması başta taşımacılık olmak üzere birçok sektörü yeni bir mali krizle karşı karşıya getirecek. İktidarın ekonomi politikaları ve akaryakıta peş peşe yapılan zamlar, en başta ulaştırma ile lojistik sektörünü etkiledi. Motorinin litre fiyatının ilk kez üç haneli rakamları görmesi, tarladaki üreticiden şehir içi servisçiye, şehirlerarası otobüs firmalarından market rafına kadar tüm tedarik zincirinde kendini hissettirmeye başladı.

Akaryakıtta son dönemde yaşanan yüzde 50’lik artış doğrudan ve dolaylı olarak her kesimi etkilemeye başladı. Servisçiler belediyelerden bekledikleri tarife tarife güncellemelerinin yapılmadığını söylerken, Tüketici Konfederasyonu’nun açıklamasına göre fiyat artışlarının pompaya yansıdığı ilk saatlerden itibaren etiketler değişmeye başladı. Bu durum yaşanacak fiyat artışlarının da habercisi oldu. Sektör temsilcileri "Zararına taşımacılık yapıyoruz" diyerek kontak kapatma uyarısı yaptı.

‘KAMYON, TIR, TRANSFER HEPSİ ETKİLENECEK’

Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, motorin zammının ekonominin tamamına yayılacak bir enflasyon baskısı yaratacağını belirterek “Bu durum iğneden ipliğe her şeye zam demek” dedi. Fiyatların yükselmesinin kaçınılmaz olacağını belirten Palandöken, "Her şeyi etkileyecek. ‘İğneden ipliğe’ tabiri çok doğru. Motorine her zam, nakliyede nalburda, tarladan sofraya gelinceye kadar, ambalaja kadar her şeyi etkileyecek. Fiyatların yükselmesi kaçınılmaz. Eşel mobil sistem uygulansın istedik. Önümüzdeki zamanlarda bakliyat ve un fiyatlarına yansıyacak. Toplu ulaşımda, otobüs fiyatlarında, günlük kullandığınız minibüs ve taksilerde zam olacak. Bunun maliyeti ekonomiye zarar verecek. Dünyada petrol fiyatları gerilerken bizde yükseliyor. Bu durumun halka yansımaması lazım. Şimdi çocuklar okula gidiyor, servisçiler ister istemez zam isteyecek. Kamyonu, tırı, transferleri, yolcu nakliyesi… Hepsi etkilenecek”

ifadelerini kullandı. Türkiye Otobüsçüler Federasyonu Başkanı Mustafa Yıldırım da, “Şu anda karayol taşımacılığının yapılabilir bir yanı kalmadı” dedi. Zararına taşımacılık yaptıklarını ifade eden Yıldırım, “Motorin fiyatları dünyada görülmemiş bir artış yaşadık. Şu anda karayol taşımacılığının yapılabilir durumu kalmadı. Zararına taşımacılık yapıyoruz şu anda. Kamu hizmeti yapıyoruz. Cebimizden para verip insanları taşıyoruz. Zaten yolcunun çoğu uçağa gitti. Otobüs işletmeciliğinin sonuna doğru geldik” diye konuştu. Türkiye Özel Halk Otobüsleri Kooperatifleri Birliği ile Ankara Şehiriçi Özel Halk Otobüsçüler Esnaf Odası, akaryakıta gelen zamları protesto etti.

ZARARINA YOLCU TAŞIMAYA BAŞLADIK

Uçak fiyatlarına rağmen zam yapma şanslarının olmadığını belirten Yıldırım, sözlerini şöyle tamamladı: “Uçak fiyatları otobüsle eşit. Zam yapsak uçağı da geçeceğiz. Yani imkânsız. Kış aylarında daha da zor olacak bu durum. O yüzden artık firmaların çok sefer yapmaması lazım, yaptıkları seferleri doldurmaları lazım. Onun için orta ve uzun mesafeler zaten uçağa gitti. Biz de zararına taşımacılık yapacağız, öyle görünüyor. Uçağın ve demiryolunun olmadığı hatlarda taşımacılık yapmaya çalışacağız çünkü rekabet etme şansımız kalmadı.”

İstanbul Umumi Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası Başkanı Günhan Sınar da Temmuz ayında alınan son yüzde 10’luk tarife artışında motorinin 70 TL seviyelerinde olduğunu hatırlatarak, mevcut tabloyu şu sözlerle özetledi: "Bugün yaklaşık yüzde 50 artışla 100 TL üstüne çıkmış durumda motorin. İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ilgili kurumları ile görüştüğümüzde yeni bir tarife artışı vermeyeceklerini söylüyorlar. Son yapılan artışla bir servis aracının kilometredeki yakıt maliyeti 15 TL oldu. 100 kilometre yapan bir servis aracı günde 1.500 lira, 150 kilometre yapan bir servis aracı ise günde 2.250 lira sadece yakıt maliyeti ile karşı karşıya kalıyor. Aylık olarak hesap yapılırsa ortalama 50 bin lira bir yakıt maliyeti var."

Esnafın sadece akaryakıt zamlarıyla değil, aradaki aracı yapılarla da mücadele ettiğini belirten Sınar, komisyoncu tur şirketlerinin sektörü etkilediğini vurguladı: "Servisçi esnafının en büyük sorunlarından biri hem okul hem personel tarafındaki komisyoncu tur şirketleri. Yeterli araçları olmamasına rağmen ihaleleri alıp esnafı çok yüksek komisyonlarla çalıştırıyorlar. Aracıyla, emeğiyle çalışan esnaf kaybetse de bu şirketler mazot 100 lira da olsa, ekonomik kriz de olsa her zaman kazançlı çıkıyor. Veliler ve iş yeri sahipleri yüksek ücretler öderken, bu paralar esnafa yansımıyor."

Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, “Olan şimdiden tüketiciye oldu” dedi. Etiketlerin hemen değişmeye başladığını ifade eden Ağaoğlu, şöyle konuştu: “Şimdiden fiyatlarla oynamaya başladılar ve etiketteki rakamlar yükseldi. Tüketiciler fiyat etiketlerindeki etiket değişikliği tarihine dikkat etmeli, dünkü ve bugünkü etiket değişikliklerinin fotoğrafını çekip Ticaret Bakanlığı’na şikâyette bulunabilir. Yine olan tüketiciye oldu.” ∗∗∗

EN KESKİN ARTIŞ 2026’DA

Türkiye ekonomisinin ve ulaştırma sektörünün kan damarı olan akaryakıt fiyatları, iktidarın uyguladığı ekonomi politikalarının yansımasını en net şekilde gösterdi. 2002’de 1,09 olan motorin fiyatı, 2005’te 1,96’ya çıktı. 2010’da 3,06, 2015’te 3,53, 2020’de 6,10 derken 2025’te litre fiyatı 46,50 liraydı. 2026’da 100 lirayı aştı.